Oudere vrouw en jongere verzorgster bekijken samen een document in een warme woonkamer met middaglicht.

Heb je een verwijzing nodig voor thuiszorg?

Auteur: Corine Westert
20 juli 2026

Voor de meeste vormen van thuishulp heb je geen verwijzing nodig. Je kunt persoonlijke begeleiding en ondersteuning thuis vaak direct aanvragen, zonder tussenkomst van een huisarts of specialist. Alleen voor intensievere zorgvormen, zoals langdurige verpleging of zorg via de Wet langdurige zorg (Wlz), is een officiële indicatie vereist. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe je thuishulp regelt, welke wegen er zijn en wat je kunt doen bij een acute situatie.

Wanneer heb je wél een verwijzing of indicatie nodig?

Een indicatie is verplicht wanneer je aanspraak wilt maken op zorg die door de overheid wordt gefinancierd. Denk aan zorg via de Wet langdurige zorg (Wlz), begeleiding via de gemeente (Wmo) of verpleging via de zorgverzekeraar. In die gevallen beoordeelt een instantie of je in aanmerking komt, voordat de zorg van start gaat.

Voor zorg via de Wlz beoordeelt het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) of iemand in aanmerking komt. Een Wlz-indicatie is bedoeld voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg of toezicht nodig hebben, zoals bij ernstige dementie, een zware beperking of een complexe chronische aandoening. Zonder deze indicatie kun je geen aanspraak maken op Wlz-gefinancierde zorg.

Voor Wmo-ondersteuning via de gemeente is geen medische verwijzing nodig, maar wel een aanvraag en een zogenoemd keukentafelgesprek. Tijdens dat gesprek beoordeelt de gemeente wat iemand zelf kan, wat het netwerk kan bieden en welke professionele hulp nodig is. Pas daarna wordt bepaald welke ondersteuning wordt toegekend.

Voor particuliere thuishulp, waarbij je zelf betaalt of gebruikmaakt van een persoonsgebonden budget (pgb), is in de meeste gevallen geen verwijzing nodig. Je regelt de hulp rechtstreeks met een bureau of zorgverlener.

Welke thuiszorg kun je regelen zonder verwijzing?

Particuliere thuishulp kun je altijd zonder verwijzing regelen. Je schakelt zelf een bureau of zelfstandige zorgbegeleider in en spreekt direct af welke ondersteuning je nodig hebt, hoe vaak en hoe lang. Geen wachtlijsten, geen indicatietraject, geen formulieren van de gemeente.

Vormen van thuishulp die je zonder verwijzing kunt inschakelen, zijn onder andere:

  • Begeleiding bij dementie thuis
  • Gezinshulp bij ziekte van een ouder of kind
  • Ondersteuning voor kinderen met een rugzakje (zoals autisme of ASS), één op één thuis
  • Palliatieve thuishulp, zodat iemand waardig thuis kan sterven
  • Begeleiding bij uitjes, feestjes, bruiloften of uitvaarten
  • Tijdelijke vervanging van de mantelzorger (respijtzorg)

Bij al deze vormen van hulp gaat het om persoonlijke begeleiding en praktische ondersteuning thuis, niet om medische handelingen. Je kiest zelf wie je helpt, wanneer en hoe lang. Dat maakt particuliere thuishulp bijzonder flexibel, zeker in situaties die snel geregeld moeten worden.

Hoe vraag je thuiszorg aan via de gemeente of het CIZ?

Wmo-hulp vraag je aan bij het Wmo-loket of het sociaal wijkteam van jouw gemeente. Wlz-zorg vraag je aan via het CIZ. De route hangt af van de zorgbehoefte: lichte ondersteuning loopt via de gemeente, intensieve langdurige zorg via het CIZ.

Voor een Wmo-aanvraag volg je deze stappen:

  1. Neem contact op met het Wmo-loket of sociaal wijkteam van je gemeente.
  2. Plan een keukentafelgesprek in, waarbij de gemeente jouw situatie en behoeften bespreekt.
  3. De gemeente beoordeelt wat jij zelf kunt doen, wat je netwerk kan bijdragen en welke professionele hulp nodig is.
  4. Als de gemeente hulp toekent, kies je of je die als zorg in natura ontvangt of via een pgb zelf regelt.

Voor een Wlz-indicatie dien je een aanvraag in bij het CIZ. Dat kan zelf, maar je kunt ook hulp inschakelen van de huisarts, een wijkverpleegkundige, een casemanager dementie of een onafhankelijke cliëntondersteuner. Het CIZ beoordeelt vervolgens of iemand in aanmerking komt. Wordt de indicatie toegekend, dan is die levenslang geldig en regelt het zorgkantoor in jouw regio de verdere invulling.

Vind je het lastig om de juiste weg te vinden? Een onafhankelijke cliëntondersteuner helpt je gratis. Je kunt deze aanvragen bij je gemeente.

Wat is het verschil tussen WMO, WLZ en PGB voor thuiszorg?

De Wmo, Wlz en het pgb zijn drie verschillende manieren om thuishulp te financieren. De Wmo is voor lichte tot matige ondersteuning thuis, de Wlz voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben, en een pgb is een geldbedrag waarmee je zelf zorg inkoopt, ongeacht welke wet van toepassing is.

Wmo: ondersteuning via de gemeente

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is bedoeld om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. De gemeente voert de Wmo uit en biedt hulp bij onder andere huishoudelijke taken, begeleiding, dagbesteding en respijtzorg voor mantelzorgers. De eigen bijdrage via de Wmo bedraagt maximaal 21,00 euro per maand (het abonnementstarief).

Wlz: langdurige en intensieve zorg

De Wet langdurige zorg (Wlz) is er voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg of toezicht nodig hebben. Denk aan ernstige dementie, een zware lichamelijke beperking of een complexe psychische aandoening. Voor Wlz-zorg betaal je een eigen bijdrage die afhankelijk is van je inkomen en vermogen, en die doorgaans hoger uitvalt dan de Wmo-bijdrage.

PGB: zelf zorg inkopen

Met een persoonsgebonden budget (pgb) ontvang je een geldbedrag waarmee je zelf een zorgverlener of bureau kiest. Een pgb kun je aanvragen via de gemeente (Wmo of Jeugdwet), de zorgverzekeraar (bij langdurige verpleging) of het zorgkantoor (bij een Wlz-indicatie). Het pgb geeft vrijheid in de keuze van zorgverlener, maar brengt ook administratieve verantwoordelijkheden met zich mee.

Kan een mantelzorger thuiszorg aanvragen voor een familielid?

Ja, een mantelzorger kan thuishulp aanvragen namens een familielid. Bij een Wmo-aanvraag is het zelfs aan te raden dat de mantelzorger aanwezig is bij het keukentafelgesprek, omdat dat gesprek ook gaat over de ondersteuning die de mantelzorger zelf nodig heeft.

Mantelzorgers kunnen via de Wmo ook vervangende zorg aanvragen, zodat zij tijdelijk kunnen uitrusten, werken of andere verplichtingen kunnen nakomen. Dit wordt respijtzorg genoemd. Sommige zorgverzekeraars vergoeden respijtzorg of een mantelzorgmakelaar via aanvullende pakketten. Controleer altijd de polisvoorwaarden bij je eigen verzekeraar.

Gemeenten erkennen de rol van mantelzorgers ook met de mantelzorgwaardering: een jaarlijks blijk van waardering dat per gemeente verschilt en kan bestaan uit een geldbedrag, kortingsbonnen of een cadeaubon. Je vraagt dit aan bij de gemeente waar degene woont voor wie jij zorgt.

Bij een pgb-aanvraag voor een familielid is het belangrijk dat je nagaat of je pgb-vaardig bent, dat wil zeggen of je in staat bent de administratie en verantwoordelijkheden die bij een pgb horen te dragen. Het CIZ of de gemeente kan je hierbij adviseren.

Hoe snel kun je thuiszorg inschakelen in een acute situatie?

Particuliere thuishulp kun je vaak binnen één tot enkele dagen inschakelen. Er is geen wachttijd voor een indicatie of keukentafelgesprek nodig. Bij een acute situatie, zoals plotselinge ziekte van een ouder of partner, is dit de snelste route om snel gezinshulp of begeleiding te regelen.

Bij gezinshulp bij ziekte gaat het er vaak om dat alles tegelijk geregeld moet worden: de zieke heeft zorg nodig, het huishouden moet doordraaien en kinderen moeten begeleid worden. In zulke situaties is een particulier bureau dat direct telefonisch bereikbaar is en snel een geschikte begeleider kan koppelen, een groot voordeel.

Via de gemeente of het CIZ duurt het aanvraagproces langer. Een Wmo-aanvraag vergt een gesprek en een beoordelingstermijn. Een Wlz-indicatie via het CIZ kan weken in beslag nemen. In acute situaties is het daarom verstandig om twee sporen tegelijk te bewandelen: particuliere hulp direct inschakelen voor de korte termijn, en tegelijkertijd een officiële aanvraag starten voor de langere termijn.

Hoe Nannys & Grannys helpt bij gezinshulp en thuisbegeleiding

Hulp Thuis Nannys & Grannys is een bemiddelingsbureau voor thuishulp in Drenthe en Overijssel, opgericht door Corine en Agnes. Al meer dan elf jaar helpen zij particulieren en gezinnen aan de juiste begeleiding thuis, zonder wachtlijsten of bureaucratie. Of het nu gaat om een acute situatie of een structurele behoefte, Hulp Thuis Nannys & Grannys denkt direct mee.

Wat Hulp Thuis Nannys & Grannys onderscheidt:

  • Persoonlijke intake aan huis, zonder laptop, zodat er echt geluisterd wordt
  • Vast gezicht na een kennismaking met een klik, geen wisselende begeleiders
  • Directe telefonische bereikbaarheid, zonder keuzemenu
  • Hulp van wieg tot graf: van gezinshulp bij ziekte tot palliatieve thuishulp
  • Samenwerking met huisarts en thuiszorg waar nodig
  • Een pool van circa 120 zorgbegeleiders voor snelle inzet

Of je nu als mantelzorger even wilt uitrusten, snel zorg aan huis nodig hebt bij een acute situatie, of op zoek bent naar structurele begeleiding thuis: Hulp Thuis Nannys & Grannys staat voor je klaar. Neem direct contact op en ontdek wat er mogelijk is voor jouw situatie in Drenthe of Overijssel.

Veelgestelde vragen

Wat kost particuliere thuishulp gemiddeld per uur?

De kosten van particuliere thuishulp variëren per bureau en regio, maar liggen doorgaans tussen de €25 en €50 per uur. Anders dan bij Wmo-zorg betaal je geen vaste eigen bijdrage, maar spreek je de prijs rechtstreeks af met het bureau of de zorgverlener. Heb je recht op een pgb, dan kun je dat budget ook inzetten om particuliere thuishulp te betalen en zo de kosten te drukken.

Kan ik thuishulp ook tijdelijk inschakelen, bijvoorbeeld voor een paar weken?

Ja, bij particuliere thuishulp ben je volledig vrij in de duur van de inzet. Je kunt een begeleider inschakelen voor een enkel dagdeel, een paar weken of structureel voor langere tijd. Dit maakt het bij uitstek geschikt voor tijdelijke situaties, zoals herstel na een operatie, een zieke partner of een drukke periode voor de mantelzorger. Er zijn geen minimale contracttermijnen zoals die soms gelden bij gesubsidieerde zorgvormen.

Wat als mijn aanvraag bij de gemeente wordt afgewezen?

Als je Wmo-aanvraag wordt afgewezen, heb je het recht om bezwaar te maken bij de gemeente. Je hebt hiervoor doorgaans zes weken de tijd na het ontvangen van het besluit. Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan je gratis helpen bij het opstellen van een bezwaarschrift. Ondertussen kun je altijd particuliere thuishulp inschakelen om de zorgbehoefte niet te laten wachten op de uitkomst van de procedure.

Hoe weet ik of een thuishulpbureau betrouwbaar en gekwalificeerd is?

Let bij het kiezen van een thuishulpbureau op een paar concrete signalen: werkt het bureau met gecertificeerde of gediplomeerde begeleiders, is er een persoonlijke intake, en is het bureau telefonisch goed bereikbaar? Vraag ook of begeleiders gescreend worden en of er een vast aanspreekpunt is. Bureaus die zijn aangesloten bij een brancheorganisatie of die aantoonbaar samenwerken met huisartsen en thuiszorgorganisaties bieden doorgaans een extra waarborg voor kwaliteit.

Kan thuishulp ook ingezet worden voor iemand met autisme of een andere ontwikkelingsstoornis?

Ja, thuisbegeleiding voor kinderen of volwassenen met autisme (ASS) of een andere ontwikkelingsstoornis is een vorm van hulp die je zonder verwijzing particulier kunt regelen. De begeleider ondersteunt één op één thuis, afgestemd op de specifieke behoeften van de persoon. Dit kan gaan om structuur bieden, hulp bij dagelijkse routines of begeleiding bij sociale situaties. Wanneer de hulp via de Jeugdwet of Wmo vergoed moet worden, is wel een aanvraag bij de gemeente vereist.

Wat is het verschil tussen een thuishulpbureau en een zelfstandige zorgverlener (zzp'er)?

Een thuishulpbureau bemiddelt tussen jou en een pool van begeleiders, regelt de planning, vervanging bij ziekte en draagt verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de ingezette zorgverleners. Een zelfstandige zorgverlener (zzp’er) werk je rechtstreeks mee samen, wat soms goedkoper uitvalt maar ook meer eigen verantwoordelijkheid met zich meebrengt, zoals het regelen van vervanging. Voor mensen die snel en zorgeloos hulp willen inschakelen, biedt een bureau doorgaans meer zekerheid en continuïteit.

Hoe bereid ik me het beste voor op het keukentafelgesprek met de gemeente?

Zorg dat je voorafgaand aan het gesprek een duidelijk beeld hebt van de dagelijkse beperkingen, de zorgbehoefte en wat er al geregeld is vanuit het eigen netwerk. Noteer concrete voorbeelden van situaties waarin het misgaat of extra hulp nodig is, en neem eventuele medische documenten of verklaringen van de huisarts mee. Het is sterk aan te raden om een mantelzorger, familielid of onafhankelijke cliëntondersteuner mee te nemen, zodat je niet alleen staat in het gesprek en niets over het hoofd wordt gezien.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.