Het mantelzorgcompliment vraag je aan bij jouw gemeente, niet bij de SVB. Sinds 2015 is de verantwoordelijkheid voor het mantelzorgcompliment overgegaan van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) naar de gemeenten, als onderdeel van de decentralisatie van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Elke gemeente voert dit sindsdien op eigen wijze uit. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het aanvragen, de hoogte en de voorwaarden van het mantelzorgcompliment.
Wie komt in aanmerking voor een mantelzorgcompliment?
Mantelzorgers die langdurig en onbetaald zorgen voor een naaste komen in aanmerking voor een mantelzorgcompliment. Het gaat om mensen die zorg verlenen aan een partner, familielid, vriend of buur die door ziekte, ouderdom of een beperking hulp nodig heeft. De exacte voorwaarden verschillen per gemeente, maar er zijn een aantal criteria die breed worden gehanteerd.
Gemeenten kijken doorgaans naar de volgende factoren bij de beoordeling:
- Je verleent mantelzorg aan iemand die in jouw gemeente woont
- De zorg is onbetaald en gaat verder dan wat gebruikelijk is in een vriendschaps- of familierelatie
- De zorg is langdurig van aard, vaak minimaal drie maanden aaneengesloten
- De zorgontvanger heeft een indicatie of aantoonbare zorgbehoefte
- Je bent zelf ingeschreven in de gemeente, of je zorgontvanger is dat
Omdat elke gemeente eigen beleid voert, loont het om rechtstreeks bij jouw gemeente te informeren. Sommige gemeenten hanteren aanvullende eisen, zoals een minimaal aantal uren zorg per week. Anderen stellen het compliment juist breed beschikbaar aan alle geregistreerde mantelzorgers.
Hoe vraag je een mantelzorgcompliment aan via de SVB?
Het mantelzorgcompliment wordt niet langer aangevraagd via de SVB. Sinds de invoering van de nieuwe Wmo in 2015 is deze taak overgedragen aan gemeenten. Je vraagt het mantelzorgcompliment dus aan bij de gemeente waar jij of de persoon voor wie je zorgt ingeschreven staat.
De aanvraag verloopt doorgaans als volgt:
- Controleer of jouw gemeente een mantelzorgcompliment aanbiedt. Niet alle gemeenten doen dit op dezelfde manier. Sommige bieden een geldbedrag, anderen een waardebon of een aanbod van activiteiten.
- Neem contact op met het Wmo-loket of het sociaal wijkteam. Dit is het juiste loket voor alles rondom mantelzorgondersteuning. Je kunt hier ook terecht voor andere vormen van hulp.
- Vul het aanvraagformulier in. Dit is vaak digitaal beschikbaar via de website van je gemeente. Soms is een schriftelijke of telefonische aanvraag ook mogelijk.
- Voeg eventueel bewijsstukken toe. Denk aan een verklaring van de huisarts of een indicatiebesluit van de zorgontvanger.
- Wacht op de beslissing. De gemeente beoordeelt de aanvraag en laat je weten of je in aanmerking komt.
Wil je weten welke andere vormen van mantelzorgondersteuning beschikbaar zijn? Er bestaat naast het compliment ook ondersteuning via respijtzorg, de Mantelzorglijn en cursussen voor mantelzorgers.
Wat is het bedrag van het mantelzorgcompliment?
Er is geen landelijk vastgesteld bedrag voor het mantelzorgcompliment. Omdat gemeenten vrij zijn in de invulling, verschilt de hoogte sterk per regio. Het bedrag kan variëren van een symbolisch geldbedrag tot een waardebon van enkele tientallen euro’s. Sommige gemeenten bieden geen geldelijk bedrag, maar een activiteit, cadeaupakket of toegang tot een ontspanningsmogelijkheid voor mantelzorgers.
Het mantelzorgcompliment is in de eerste plaats een erkenning van de inzet van mantelzorgers, geen financiële compensatie. De maatschappelijke waarde van mantelzorg is enorm, en het compliment is bedoeld als blijk van waardering vanuit de gemeente. Voor structurele financiële ondersteuning zijn andere regelingen relevanter, zoals een persoonsgebonden budget (pgb), een Wmo-vergoeding of een respijtzorgvergoeding via de zorgverzekeraar.
Wat is de aanvraagdeadline voor het mantelzorgcompliment?
De aanvraagdeadline voor het mantelzorgcompliment verschilt per gemeente en per jaar. Veel gemeenten werken met een jaarlijkse aanvraagronde, waarbij je het compliment voor een bepaalde datum in 2026 moet aanvragen om het dat jaar te ontvangen. Wie de deadline mist, moet wachten tot de volgende ronde.
Rond de Dag van de Mantelzorg, die jaarlijks in november plaatsvindt, reiken veel gemeenten het mantelzorgcompliment uit. De aanvraagperiode loopt dan vaak in de maanden ervoor. Controleer de website van jouw gemeente of neem contact op met het Wmo-loket om te weten welke deadline in jouw regio geldt voor 2026. Soms is aanmelden als mantelzorger bij de gemeente al voldoende om automatisch in aanmerking te komen.
Wat als de aanvraag wordt afgewezen?
Als jouw aanvraag voor een mantelzorgcompliment wordt afgewezen, heb je het recht om bezwaar te maken bij de gemeente. De gemeente is verplicht de afwijzing schriftelijk te motiveren. In dat besluit staat ook hoe en binnen welke termijn je bezwaar kunt indienen.
Praktische stappen bij een afwijzing:
- Lees de motivering zorgvuldig. Begrijp op welke grond de aanvraag is afgewezen, zodat je weet of bezwaar zinvol is.
- Vraag om een toelichting. Neem contact op met het Wmo-loket voor een persoonlijk gesprek over de beslissing.
- Schakel een onafhankelijke cliëntondersteuner in. Dit is een gratis dienst die je helpt bij het navigeren van gemeentelijke procedures. Je kunt deze aanvragen via de gemeente.
- Dien tijdig bezwaar in. De bezwaartermijn is doorgaans zes weken na de datum van het besluit.
Een afwijzing voor het mantelzorgcompliment betekent niet dat je geen recht hebt op andere vormen van ondersteuning. Denk aan respijtzorg via de Wmo, waarbij tijdelijk iemand de zorg overneemt zodat jij als mantelzorger kunt uitrusten. Informeer bij het sociaal wijkteam naar alle mogelijkheden die voor jou beschikbaar zijn.
Hoe Hulp Thuis mantelzorgers ondersteunt
Als mantelzorger doe je ontzettend veel voor een ander, soms dag in dag uit. Hulp Thuis biedt praktische ondersteuning aan huis, zodat jij als mantelzorger ook tijd voor jezelf kunt nemen. Dat doen we door tijdelijk de zorg over te nemen, zodat jij kunt uitrusten, werken of gewoon even op adem kunt komen.
Wat Hulp Thuis voor mantelzorgers kan betekenen:
- Tijdelijke begeleiding aan huis als jij er even niet bij kunt zijn (respijtzorg)
- Vaste begeleiding bij dementie, zodat jouw naaste een vertrouwd gezicht om zich heen heeft
- Ondersteuning bij uitjes, bezoeken of bijzondere momenten
- Palliatieve thuishulp, zodat een dierbare thuis kan zijn in de laatste levensfase
- Gezinshulp bij ziekte van een ouder of partner, zodat het gezin draaiende blijft
We werken altijd met een vast gezicht na een persoonlijke kennismaking aan huis. Geen keuzemenu als je belt, maar direct contact met iemand die jouw situatie kent. Wil je weten wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek. We zijn actief in Drenthe en Overijssel en denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Kan ik een mantelzorgcompliment aanvragen als ik voor iemand in een andere gemeente zorgt?
Dit hangt af van het beleid van de betrokken gemeenten. Sommige gemeenten kennen het compliment toe op basis van de woonplaats van de mantelzorger, andere kijken naar de gemeente waar de zorgontvanger ingeschreven staat. Neem contact op met zowel jouw eigen gemeente als die van de zorgontvanger om te bepalen waar je de aanvraag het beste kunt indienen. Zo voorkom je dat je buiten de boot valt.
Moet ik geregistreerd staan als mantelzorger om in aanmerking te komen?
In veel gemeenten is registratie als mantelzorger een voorwaarde of in ieder geval een sterk voordeel bij de aanvraag van het mantelzorgcompliment. Registreren doe je doorgaans via het Wmo-loket of het sociaal wijkteam van jouw gemeente. Naast het compliment biedt registratie ook toegang tot andere vormen van ondersteuning, zoals respijtzorg, cursussen en de Mantelzorglijn. Het is dus sowieso de moeite waard om je aan te melden, ook als je nog niet zeker weet of je in aanmerking komt.
Kan ik als mantelzorger meerdere jaren achter elkaar een mantelzorgcompliment aanvragen?
Ja, in de meeste gemeenten kun je het mantelzorgcompliment jaarlijks opnieuw aanvragen, zolang je voldoet aan de geldende voorwaarden. Je moet de aanvraag doorgaans elk jaar opnieuw indienen, tenzij jouw gemeente werkt met een automatische toekenning voor geregistreerde mantelzorgers. Controleer elk jaar opnieuw de aanvraagdeadline via de website van jouw gemeente, want deze kan van jaar tot jaar wijzigen.
Wat als mijn gemeente helemaal geen mantelzorgcompliment aanbiedt?
Niet elke gemeente biedt een mantelzorgcompliment aan in de vorm van een geldbedrag of waardebon. Als dat in jouw gemeente het geval is, zijn er andere vormen van ondersteuning waar je aanspraak op kunt maken, zoals respijtzorg via de Wmo, een vergoeding via jouw zorgverzekeraar of hulp via het sociaal wijkteam. Je kunt ook navragen of jouw gemeente andere waarderingsinitiatieven organiseert rond de Dag van de Mantelzorg in november. Laat je goed informeren via het Wmo-loket over alle beschikbare mogelijkheden.
Telt mantelzorg aan meerdere personen mee voor het compliment?
Als je mantelzorg verleent aan meerdere personen tegelijk, is het afhankelijk van het gemeentelijk beleid of je voor elk van hen een apart compliment kunt aanvragen. Sommige gemeenten kennen per mantelzorger één compliment toe, ongeacht het aantal zorgontvangers. Informeer bij jouw gemeente specifiek naar deze situatie, zodat je weet waar je precies recht op hebt en hoe je de aanvraag het beste kunt indienen.
Heeft het ontvangen van een mantelzorgcompliment gevolgen voor mijn uitkering of toeslagen?
In de meeste gevallen heeft een mantelzorgcompliment geen gevolgen voor uitkeringen of toeslagen, omdat het gaat om een symbolisch bedrag dat als waardering is bedoeld en niet als inkomen wordt aangemerkt. Toch kan dit per situatie en per uitkeringsinstantie verschillen, zeker als het compliment een hogere geldwaarde heeft. Bij twijfel is het verstandig om dit te controleren bij jouw uitkeringsinstantie, de Belastingdienst of een onafhankelijke cliëntondersteuner.
Waar kan ik als mantelzorger terecht als ik het even niet meer zie zitten?
Als mantelzorger is het volkomen normaal dat je soms overbelast raakt of behoefte hebt aan een luisterend oor. Je kunt bellen met de Mantelzorglijn (via Mantelzorg NL) voor een vertrouwelijk gesprek met een ervaringsdeskundige. Daarnaast kun je via het sociaal wijkteam of Wmo-loket aanspraak maken op respijtzorg, waarbij iemand tijdelijk de zorg overneemt zodat jij kunt uitrusten. Ook organisaties zoals Hulp Thuis kunnen praktische ondersteuning aan huis bieden, zodat jij de ruimte krijgt om op adem te komen.
